Ik kwadraat

Wijsheid en succeslijst

  • Marshmallow experiment is een onderzoek waarbij wordt gekeken in hoeverre kinderen in staat zijn om korte termijn genot uit te stellen om lange termijn doelen te bereiken. Dit blijkt een goede voorspeller voor succes in het latere leven
  • Op basis van onderzoek is een lijst opgesteld van 7 vaardigheden die succes bepalen:
    1. Toewijding
    2. Zelfcontrole
    3. Energie
    4. Social skills
    5. Dankbaarheid
    6. Optimisme
    7. Nieuwsgierigheid

Executieve vaardigheden

  • Dit zijn vaardigheden die ons in staat stellen om emoties, gedachten en gedrag op een dusdanige manier te monitoren en te reguleren dat we ons succesvol kunnen aanpassen aan een veranderende omgeving en op die manier onze doelen kunnen bereiken.
  • Executieve vaardigheden omvatten de meest complexe kenmerken van menselijk gedrag en worden vaak opgedeeld in 12 taken:
    1. Aandacht en focus
    2. Emoties reguleren
    3. Flexibel zijn als er dingen veranderen
    4. Ongewenst gedrag onderdrukken
    5. Taken en zaken starten
    6. Organiseren
    7. Plannen
    8. Jezelf monitoren
    9. Gebruik maken van je werkgeheugen
    10. Reëel zelfbeeld
    11. Vermogen tot theory of mind (anderen inschatten, anekdote Churchill)
    12. Prosociaal gedrag (rekening houden met anderen)
  • Samen zorgen deze eigenschappen voor bewust doelgericht gedrag in plaats van automatisch gedrag. Voorbeeld van de kabouters op de trap.

Je hersenen en de prefrontale hersenschors

  • Deze vaardigheden worden grotendeels aangestuurd in de prefrontale hersenschors. Dit is een evolutionair gezien jong gebied in de hersenen met verbindingen door heel het brein. Het gebied stuurt je:
    • Flexibilieit en aanpassingsvermogen
    • Planning
    • Leren van feedback
    • Creativiteit
    • Logica
    • Complexe beslissingen
    • Prosociaal gedrag
    • Controleren van emoties
    • Leiderschap
  • Verschillende hersengebieden kunnen tegenstrijdige signalen geven. De signalen van de prefrontale hersenschors strijden vaak met signalen uit de thalamus, amygdala en de nucleaus accumbens. Deze gebieden zijn meer bekwaam in rigide snelle verwerking van informatie en sturen standaardreactis aan: Vechten, vluchten, vermijden of benaderen. Deze signalen zijn gericht op korte termijn bevrediging van behoeftes met als doel: overleven.
  • Oudere hersengebieden werken op basis van stimulus->response. Voorbeeld van de deurpost. Ook op moderne taken heeft dit gevolgen: kop in het zand steken, slacken etc
  • Typische valkuilen van oudere hersengebieden:
    • Kortetermijnfijn-langetermijnpijn (gevolg van dopamine)
    • Nu is moeilijker dan later
    • Moral licensing (tgv cognitieve dissonantie) en bevrediging van gedachten
  • Prefrontale hersenschors maakt flexibele response mogelijk.

Hoe kun je je prefrontale hersenschors verbeteren?

  • Het toverwoord is neuroplasticiteit. Dat wat je denkt, voelt en doet aangestuurd wordt door je hersenen is voor de meeste mensen geen nieuws. Maar het omgekeerde gaat ook op: Alles wat je denkt, doet en voelt heeft een direct effect op de fysieke structuur en werking van je hersenen. In je hersenen worden voortdurend nieuwe hersencellen gemaakt (neurogenese) en verbindingen tussen de cellen aangepast (synaptogenese).Hierdoor ga je andere dingen denken, voelen en doen.
  • Dit betekent dat door bepaalde dingen te doen, vinden of denken, je hersenen zich hiernaar vormen. We hebben een maakbaar brein dus!
  • Effect is het grootste in je jeugd, maar blijft de rest van je leven bestaan. Je plasticiteit neemt toe door stimulatie en uitdaging (spindle cellen)

De oefeningen

  • Verrijk je omgeving: Experiment met de pingpongballetjes. Hierbij passen omgevingsplasticiteit (grotere hyppocampus bij taxichauffeurs in London). Je hersenen ontwikkelen zich in de richting van wat je doet en waaraan je jezelf blootstelt. Om je prefrontale hersenschors te ontwikkelen kun je denken aan: nieuwe inzichten (boeken en films), logica oefenen, abstracte informatie, sociale contacten.
  • Flow focus: Ergens aandacht aan geven vergroot tijdelijk de plasticiteit doordat je hersenen een seintje krijgen dat ze iets belangrijks te verwerken krijgen. Andersom werkt ook: Door ergens géén aandacht aan te geven voorkom je ongewenste ontwikkelingen in je hersenen. Multitasken is dodelijk! Vermijd stress. Falsificeer in plaats van bevestiging te zoeken. Meditatie is leren focussen en helpt bewezen, net als mindfulness. Cognitive reframing: Iets in andere termen beschrijven
  • Fixed sleep pattern: Slaaptekort leidt tot negatieve veranderingen in de prefrontale hersenschors. Tips: Vast slaapritme, rustige koele donkere slaapkamer, geen koffie, alcohol of zware kost voor het slapengaan, koppel slaapkamer aan rust, ontspanning en slapen.
  • Beweeg en sport: Met name duurtraining orgt voor grotere neuroplasticiteit en betere doorbloeding van de hersenen. Ook van sporten met oog-handcoordinatie en sporten met een spelelement is een positief effect vastgesteld.
  • Verbind vandaag aan morgen. Hou bij je bezigheden steeds rekening met je plannen en doelen.
  • Gun jezelf tijd: Eventueel kun je met kleine stapjes beginnnen, of begin met simpele taken